AMERİKALI FOTOĞRAFÇI THOMAS HALEY, TARİHİN EN BÜYÜK ENDÜSTRİ KAZALARINDAN BİRİ OLAN BHOPAL FACİASINI  ‘VE ZAMAN DURDU’DA ANLATIYOR!

 

1984 yılında Hindistan’ın Bhopal kentinde Amerikan Union Carbide şirketine bağlı tarım ilaçları üreten bir fabrikadaki gaz sızıntısı yüzünden 18 bin kişi hayatını kaybetmişti. Bhopal’de çektiği, gazdan gözleri yanmış yaşlı adamın fotoğrafı ile 1985 World Press Photo Portreler Kategorisinde ‘Yılın Fotoğrafı’ ödülünü alan Amerikalı fotoğrafçı Thomas Haley, faciayı ‘Ve Zaman Durdu’ da anlattı.  ‘Ve Zaman Durdu’ 1 Ağustos 2009 Cumartesi ve 2 Ağustos Pazar gün boyu TRT-TÜRK’de ekrana gelecek. 

‘Kendilerine ne olduğu konusunda oldukça şaşkın ve çaresizdiler, çünkü sakin, huzurlu bir biçimde evlerinde yaşarken birden bire kendilerini bir gaz hücresinin içinde bulmuşlardı.  Hemen arabadan atladık ve bu insanların fotoğrafını çekmeye başladık. Onların dillerini bilmiyordum ancak onlar bizim ne yaptığımızı biliyorlardı ve işte o fotoğraf da o anda çekildi’

Thomas Haley, gazdan gözleri yanmış yaşlı adamı görüntülediği anı böyle anlatıyor..

Dışarı atılan gaz, 18.000 kişinin ölümüne, 150.000'den fazla insanın zehirlenmesine neden oldu..

3 Aralık 1984 günü Hindistan’ın  Bhopal eyaletinde bulunan ABD kökenli Union Carbide firmasının böcek ilacı üreten fabrikasında yanlışlıkla 40 ton metil isosiyanat gazı dışarı atıldı. Dışarı atılan gaz, 18.000 kişinin ölümüne, 150.000'den fazla insanın zehirlenmesine neden oldu.

SIPA Press adına faciayı görüntülemek için Bhopal’e giden Thomas Haley, kentin tam bir kaos içinde olduğunu gözlemler. İlk dikkatini çeken gaz sızıntısından ölen hayvanına bir bebekmiş gibi sarılan yoksul bir kadın olur. Hastaneler hınca hınç doludur. Gazdan ilk önce gözler etkilendiği için herkesin gözleri bantlıdır ve bantların üzerinde numaralar vardır. Halkın çoğu facianın yaşandığı bölgede oturduğu için evlerine gidememektedir. Sokaklarda,yol kenarlarında insanlar yatmaktadır. Ortalık cehennem gibi doktorlar ise çaresizdir. 

Şehrin sokaklarında dolaşırken yol kenarlarında biriken insanlar arasında yoksul ve yaşlı bir adam dikkatini çeker. Gazdan zehirlenen adamın gözleri kıpkırmızıdır. Deklanşöre basar ve kendisine 1985’te World Press Photo Portreler Kategorisinde ‘Yılın Fotoğrafı’ ödülünü kazandıran kareyi çeker..

Kaza mağdurlarına kişi başı yaklaşık 500 USD ödendi!

Faciadan sonra açılan mahkemede şirket 470 milyon dolar tazminat ödemek zorunda kaldı. 

Ancak firmanın Hindistan devletine ödediği paranın çok azı gerçek mağdurlara dağıtıldı. Bu miktar hayatta kalanlar tarafından paylaşıldığında, kişi başına yaklaşık 500 dolar alınabildi.

Paris’te yaşayan ve SIPA Press adına çalışan Thomas Haley, şehrin göbeğinde kurulan ve güvenlik önlemleri son derece yetersiz olan bir fabrikanın Amerika’da asla faaliyet gösteremeyeceğini söylüyor. Haley,‘Sanırım eninde sonunda her şeyin üzerine bir fiyat koyuyoruz ve doğuya doğru gittikçe de insan hayatı ucuzluyor’ diyor.

World Press Photo ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin desteklediği, WOW Hotels İstanbul’un katkılarıyla gerçekleştirilen ‘Ve Zaman Durdu’ GPR Prodüksiyon tarafından hazırlanıyor. Programın yapımcılığını Gökhan Güvenç ve Sedat Aral, genel koordinatörlüğünü Hakan Güvenç, yönetmenliğini ise Halit Ziya Demirtaş üstleniyor. 

 

FotoÄŸraflar:

1-Thomas Haley-Bhopal- 1985 World Press Photo Portreler Kategorisi ‘Yılın Fotoğrafı’ ödülü.

 

2-Thomas Haley-2009- Paris